Skip to content

Υπέρ των Ψευδωνύμων

25/02/2012

Το παρόν άρθρο αποτελεί μετάφραση του άρθρου της Jillian C. York με τίτλο «A Case for Pseudonyms«, το οποίο δημοσιεύθηκε στις 29 Ιουλίου 2011 στην ιστοσελίδα του Electronic Frontier Foundation. Θεωρούμε ότι αξίζει να δημοσιεύσουμε άρθρα σαν αυτό, επειδή ο κ. Τάκης Φωτόπουλος (καθώς επίσης και οι κατά καιρούς σύμμαχοί του) τάσσεται συχνότατα κατά της ανωνυμίας και της ψευδωνυμίας στο διαδίκτυο, αποκαλώντας «ανώνυμους κουκουλοφόρους» τους (έστω και ελάχιστα) διαφωνούντες με αυτόν, εάν δεν του έχουν αποκαλύψει την πραγματική τους ταυτότητα (όχι βέβαια ότι αυτό οδηγεί σε «κατάπαυση πυρός» εκ μέρους του κ. Φωτόπουλου). Αυτό το άρθρο, όπως και άλλα που θα παραθέσουμε, θα αποτελέσει πηγή πληροφόρησης και τεκμηρίωσης σε επόμενα άρθρα στα οποία θα αναλυθεί η δράση και η συμπεριφορά του κ. Τάκη Φωτόπουλου στο διαδίκτυο. Ελπίζουμε δε ότι θα φανεί χρήσιμο και σε όσους έχουν απορίες σχετικά με το ψευδοδίλημμα «ανωνυμία/ψευδωνυμία ή επωνυμία).

.

pseu·do·nym
[sood-n-im]
–noun a fictitious name used by an author to conceal his or her identity; pen name.

ψευ·δώ·νυ·μο

-ουσ. ένα φανταστικό όνομα που χρησιμοποιείται από ένα συγγραφέα για να αποκρύψει την ταυτότητά του/της.

.

Υπάρχουν μυριάδες λόγοι για τους οποίους κάποιος μπορεί να θέλει να χρησιμοποιήσει ένα όνομα διαφορετικό από αυτό με το οποίο γεννήθηκε. Μπορεί να ανησυχεί για απειλές κατά της ζωής ή της επαγγελματικής του υπόστασης, ή μπορεί να υπάρχει κίνδυνος πολιτικών ή οικονομικών αντιποίνων. Μπορεί να επιθυμούν να αποτρέψουν διακρίσεις ή μπορεί να χρησιμοποιούν ένα όνομα που να είναι ευκολότερο να προφερθεί σε κάποια δεδομένη κουλτούρα.

.

Στο διαδίκτυο, οι λόγοι πολλαπλασιάζονται. Η διαδικτυακή κουλτούρα επί μακρόν ενθάρρυνε τη χρήση «ονομάτων χρήστη» («handles» ή «user names»), ψευδωνύμων που μπορεί να σχετίζονται ή να μη σχετίζονται με την εκτός διαδικτύου ταυτότητα ενός ατόμου. Μακρόχρονοι χρήστες του διαδικτύου μπορεί να έχουν ψευδώνυμα των οποίων η ζωή έχει κρατήσει πάνω από είκοσι χρόνια.

.

Ο ψευδώνυμος λόγος έχει επίσης παίξει κρίσιμο ρόλο κατά τη διάρκεια της Ιστορίας. Από τα λογοτεχνικά έργα των George Eliot και Mark Twain ως την απροκάλυπτα πολιτική αγόρευση των συγγραφέων που χρησιμοποιούσαν το ψευδώνυμο «Publius» στα Federalist Papers ως τις επιστολές που υπογράφοντο από άγνωστο συντάκτη με το ψευδώνυμο «Junius» και δημοσιεύοντο στη λονδρέζικη εφημερίδα «Public Advertiser» του 18ου αιώνος και από τους ημέτερους Οδυσσέα Ελύτη, Γεώργιο Σεφέρη και Μενέλαο Λουντέμη ως το Ρήγα Φεραίο και την «Ελληνική Νομαρχία» του «Ανωνύμου Έλληνος», πολλοί άνθρωποι συνεισέφεραν πολλά στο δημόσιο διάλογο χρησιμοποιώντας ψευδώνυμα και συνεχίζουν ως τις μέρες μας.

.

Νέες συζητήσεις επί της ψευδωνυμίας στις διαδικτυακές πλατφόρμες προέκυψαν συνεπεία της πολιτικής ταυτότητας στο κοινωνικό δίκτυο Google+, το οποίο απαιτεί οι χρήστες να χρησιμοποιούν «το όνομα με το οποίο οι φίλοι, η οικογένεια, ή οι συνάδελφοι συνήθως [τους] αποκαλούν» («the name your friends, family, or co-workers usually call you»). Αυτή η πολιτική είναι παρόμοια με αυτήν του Facebook που απαιτεί οι χρήστες να «παρέχουν τα πραγματικά τους ονόματα και πληροφορίες» («provide their real names and information»). Η πολιτική της Google προσέλκυσε σημαντικό μερίδιο προσοχής εντός ολίγων εβδομάδων τόσο εντός όσο και εκτός της κοινότητας, δίνοντας αφορμή για συζητήσεις σχετικά με το αν μια κοινωνική πλατφόρμα θα έπρεπε να θέτει όρια όσον αφορά την ταυτότητα. Ένας σημαντικός αριθμός μελών του Google+ είδε τους λογαριασμούς του να απενεργοποιούνται λόγω αυτής της πολιτικής, κάτι που ο Kirrily «Skud» Robert, ένας πρώην υπάλληλος της Google που αποβλήθηκε από την υπηρεσία Google+ επειδή χρησιμοποιούσε το ψευδώνυμο «Skud», κατέγραψε επισταμένα.

.

Οι υπέρμαχοι της χρήσης «πραγματικών ονομάτων» (π.χ. ο κ. Αντώνης Μπαλασόπουλος, δηλωμένα ιδιοκτήτης των ιστολογίων «Radical Desire», «Lenin Reloaded», «Clamorous Being» και «Τhrough The Loophole», ο οποίος θεωρεί a priori ότι ένας επώνυμος χρήστης είναι πάντα πιο υπεύθυνος από έναν ανώνυμο και επιλέγει την επωνυμία ακριβώς λόγω της ανώτερης υπευθυνότητάς του -ειρήσθω εν παρόδω, μια εκ των πολλαπλών δημοσίων αναφορών στην ιδιοκτησία του «Radical Desire» από τον κ. Μπαλασόπουλο μπορείτε να βρείτε εδώ) έχουν παρουσιάσει κάποια επιχειρήματα: ότι η χρήση πραγματικών ονομάτων βελτιώνει τη συμπεριφορά των χρηστών και δημιουργεί ένα πιο πολιτισμένο και ευγενικό περιβάλλον· ότι τα πραγματικά ονόματα βοηθούν την πρόληψη παρενόχλησης γιατί καθιστούν ευχερέστερο τον εντοπισμό των παραβατών· ότι μια πολιτική που απαιτεί πραγματικά ονόματα αποτρέπει την «εισβολή» αστυνομικών της Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος σε μια τέτοια υπηρεσία για να κατασκοπεύσουν τους χρήστες· ότι μια πολιτική που απαιτεί πραγματικά ονόματα καθιστά τους χρήστες υπεύθυνους για τις πράξεις τους.

.

Αν και αυτά τα επιχειρήματα δεν στερούνται παντελώς αξίας, τοποθετούν το πρόβλημα σε λάθος πλαίσιο. Οι υπέρμαχοι της αυστηρής επιβολής της επωνυμίας δεν υποχρεούνται να αποδείξουν ότι τέτοιες πολιτικές έχουν πλεονεκτήματα, αλλά να αποδείξουν ότι τα οφέλη αυτών των πολιτικών είναι πολύ σημαντικότερα από κάποια πολύ σημαντικά μειονεκτήματά τους.

.

Επί παραδείγματι, ας εξετάσουμε την υπόθεση του Wael Ghonim, του διάσημου πλέον Αιγύπτιου του οποίου η σελίδα στο Facebook, We Are All Khaled Said, ενέπνευσε χιλιάδες να αγκαλιάσουν την εξέγερση του Ιανουαρίου του 2011 στην Αίγυπτο. Αν και η σελίδα δημιουργήθηκε το καλοκαίρι του 2010, ελάχιστο καιρό μετά το θάνατο του Khaled Said που προκλήθηκε από αστυνομικούς, το κίνημα δεν απέκτησε ιδιαίτερη δυναμική παρά μόνο αργότερα εκείνη τη χρονιά. Κι όμως, παραλίγο να μην υπάρξει αυτό το κίνημα στις διαδηλώσεις: Το Νοέμβριο του 2010, η σελίδα κατέβηκε όταν ο διαχειριστής της (που τώρα γνωρίζουμε ότι είναι ο Ghonim) καταγγέλθηκε για τη χρήση ψευδωνύμου. Αν και το Facebook μπόρεσε να προσφέρει λύση, επιτρέποντας σε πρόσωπο με «πιστοποιημένη» ταυτότητα να αντικαταστήσει τον Ghonim, αυτή η περίπτωση ήταν η εξαίρεση στον κανόνα και βρέθηκε λύση λόγω της δυνατότητας που είχε ο Ghonim να επικοινωνήσει με το προσωπικό του Facebook και να επιλύσει το πρόβλημα. Δεν έχουν όλοι όμως τέτοιες διασυνδέσεις, και δεν υπάρχει τρόπος να γνωρίζουμε πόσοι άνθρωποι έχουν χάσει τους λογαριασμούς τους, μη γνωρίζοντας πώς να προβάλουν ένσταση σε απενεργοποίηση του λογαριασμού τους. Στην περίπτωση του Ghonim, η χρήση του πραγματικού του ονόματος (σ.τ.μ. κατά συμμόρφωση με την πολιτική του Facebook) θα τον έθετε σε σοβαρό κίνδυνο. Και μολονότι η ψευδωνυμία δεν παρέχει καμία εγγύηση, καθιστά σημαντικά δυσκολότερο για τις αρχές (σ.τ.μ. κυρίως ενός απολυταρχικού καθεστώτος όπως αυτό του Hosni Mubarak) τον εντοπισμό των ακτιβιστών.

.

Υπάρχουν μυριάδες λόγοι για τους οποίους ένας άνθρωπος μπορεί να νιώθει ασφαλέστερος χρησιμοποιώντας άλλο όνομα από το πραγματικό του. Για παράδειγμα, έφηβοι που ανήκουν στη ΛΟΑΔ (λεσβιακή-ομοφυλοφιλική-αμφιφυλοφιλική-διεμφυλική) κοινότητα συχνά πέφτουν θύματα παρενόχλησης στο διαδίκτυο και μπορεί να προτιμούν να χρησιμοποιήσουν κάποιο ψευδώνυμο. Άτομα των οποίων οι σύζυγοι εργάζονται για την κυβέρνηση ή είναι ευρέως γνωστά συχνά επιθυμούν να αποκρύψουν πλευρές του προσωπικού τους τρόπου ζωής και μπορεί να νιώθουν πιο άνετα λειτουργώντας με διαφορετικό όνομα στο διαδίκτυο. Θύματα οικιακής κακοποίησης που έχουν ανάγκη να μην εντοπιστούν από τους θύτες τους μπορεί να επιθυμούν να αλλάξουν το όνομά τους εν όλω ή εν μέρει. Και οποιοσδήποτε με μη δημοφιλείς ή ετερόδοξες πολιτικές απόψεις μπορεί να επιλέγουν να χρησιμοποιήσουν ψευδώνυμο για να μη θέσουν εν κινδύνω την επαγγελματική τους υπόσταση (σ.τ.μ. ή ακόμη και την ίδια τους τη ζωή).

.

Όπως έγραψε ο δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ John Paul Stevens στο σκεπτικό της υπόθεσης McIntyre v. Ohio Elections Comm’n 514 U.S. 334, 357 (1995),
«Η ανωνυμία είναι μια ασπίδα από την τυραννία της πλειοψηφίας. Έτσι αποτελεί παράδειγμα του σκοπού πίσω από τη Διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και κυρίως της Πρώτης Τροπολογίας του Συντάγματος: να προστατεύσει μη δημοφιλή πρόσωπα από αντίποινα -και τις ιδέες τους από καταπίεση- στα χέρια μιας μη ανεκτικής κοινωνίας. Το δικαίωμα στην ανωνυμία μπορεί να υποστεί κατάχρηση όταν καλύπτει δόλια συμπεριφορά. Αλλά ο πολιτικός λόγος από τη φύση του έχει μερικές φορές δυσάρεστες συνέπειες και, γενικά, η κοινωνία μας δίνει μεγαλύτερη βαρύτητα στην αξία της ελευθερίας του λόγου παρά στους κινδύνους από την κατάχρησή της».
.
«Anonymity is a shield from the tyranny of the majority. It thus exemplifies the purpose behind the Bill of Rights, and of the First Amendment in particular: to protect unpopular individuals from retaliation—and their ideas from suppression—at the hand of an intolerant society. The right to remain anonymous may be abused when it shields fraudulent conduct. But political speech by its nature will sometimes have unpalatable consequences, and, in general, our society accords greater weight to the value of free speech than to the dangers of its misuse.»

Ακριβώς όπως η χρήση «πραγματικών» ονομάτων μπορεί να έχει πραγματικές συνέπειες, το ίδιο ισχύει και για την επιβολή της χρήσης «πραγματικών» ονομάτων, αποκλείοντας από τη συζήτηση όποιον φοβάται να μοιραστεί τις απόψεις του με άλλους λόγω του ενδεχομένου αντιποίνων. Ενώ μια πρόσθετη αξία της απαίτησης για χρήση πραγματικών ονομάτων μπορεί να είναι η αυξημένη «ευγένεια» της συζήτησης», είναι σίγουρα εις βάρος της ποικιλότητάς της.

.

Οι ιστολόγοι στο Geek Feminism συνέταξαν ένα wiki με τους ανθρώπους που ζημιώθηκαν από πολιτικές που επιβάλλουν χρήση πραγματικών ονομάτων, καταδεικνύοντας τους εκατοντάδες δυνητικούς λόγους για τους οποίους ένας άνθρωπος θα χρησιμοποιούσε ένα όνομα άλλο από το πραγματικό του. Αν και πολλά παραδείγματα στον κατάλογο είναι περιπτώσεις ανθρώπων που κινδυνεύουν και χρησιμοποιούν ψευδώνυμο για λόγους ασφαλείας, υπάρχουν και άλλοι λόγοι για τους οποίους κανείς θα επέλεγε να είναι ψευδώνυμος.

.

Δείτε το παράδειγμα του Michael Anti, του Κινέζου δημοσιογράφου του οποίου το όνομα κατά τη γέννηση είναι Jing Zhao. Ο Anti αποβλήθηκε από το Facebook τον Ιανουάριο του 2011, πιθανότατα αφού κάποιος τον κατήγγειλε για χρήση άλλου ονόματος από αυτό που του έδωσαν οι γονείς του. Αν και χρησιμοποιούσε το ψευδώνυμο «Michael Anti» για σχεδόν μια δεκαετία, στην αρθρογραφία του στους New York Times και αλλού, το Facebook επέμεινε στην αυστηρή επιβολή της πολιτικής του.

.

Στο Google+, έχουν προκύψει παρόμοια παραδείγματα, όπως επίσης και ψευδείς συναγερμοί, αναγκάζοντας την υπηρεσία να αλλάξει κάποιες από τις διαδικασίες της, περιλαμβανομένης και μιας μεταστροφής από την άμεση απενεργοποίηση του λογαριασμού στην προειδοποίηση του χρήστη και στην παροχή ευκαιρίας να συμμορφωθεί με την πολιτική της.

.

Παρόλα αυτά, οι πολιτικές που απαιτούν «πραγματικά» ονόματα είναι σχεδόν αδύνατο να επιβληθούν σε μεγάλη κλίμακα, και όπως έχει φανεί από αρκετά παραδείγματα, η επιβολή φαίνεται να μεροληπτεί κατά ατόμων που είναι ευρέως γνωστά ή έχουν εχθρούς, αποτέλεσμα των μηχανισμών καταγγελίας από κοινότητα (σ.τ.μ. πρόκειται για μια αγελαία συμπεριφορά, κατά την οποία ένα οργανωμένο πλήθος που επιθυμεί να βλάψει κάποιον υποβάλλει μαζικές καταγγελίες· στην Ελλάδα, ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα ανθρώπου που έπεσε θύμα των αγελαίων ενστίκτων -εν προκειμένω της Ακροδεξιάς- ήτο ο συγγραφέας Πέτρος Τατσόπουλος, εναντίον του οποίου υπεβλήθη σωρεία ψευδών αναφορών στο Facebook. Τέτοιου είδους ενέργειες αποτελούν μια μορφή διαδικτυακού λυντσαρίσματος και κατάφωρης λογοκρισίας).

.

Κάθε επιχείρηση -είτε είναι η Google είτε είναι το Facebook είτε κάποια άλλη- έχει δικαίωμα να δημιουργεί πολιτικές που θεωρούν ότι ταιριάζουν με τις υπηρεσίες τους. Αλλά είναι μυωπικό εκ μέρους τους να ισχυρίζονται ότι οι πολιτικές επιβολής «πραγματικών ονομάτων» δημιουργούν καλύτερες προϋποθέσεις για ευγένεια, όταν αυτό επιτυγχάνεται μόνο εις βάρος της ποικιλότητας και της ελεύθερης έκφρασης. Στην πραγματικότητα, μια μεταστροφή προς τέτοιες πολιτικές θα έχει κατασταλτική επίδραση στην ελεύθερη έκφραση στο διαδίκτυο.

.

Edvard Beneš

.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: